De 7 factoren die besluitvorming beïnvloeden

3D-Bril-12Het grappige aan besluitvorming is dat het elk moment van de dag plaats kan vinden in je persoonlijke leven of zakelijke leven. Het besluit om de auto te kiezen in plaats van de fiets kan met allerlei factoren te maken hebben. Mijn idee is dat besluitvorming irrationeel is op een rationele manier. Het is soms maar hoe je pet staat. Er zijn wel degelijk een aantal factoren die besluitvorming beïnvloeden en die elke dag weer voorkomen.

- Allereerst de sterkte van politieke verhoudingen: verschillende partijen hebben belang bij een verschillende uitkomst. De vakbonden kunnen lijnrecht tegenover de werkgevers staan, het is maar net hoe sterk ze zijn. Ook binnen het bedrijf kunnen er verschillende belangen zijn voor een project, het is maar net de sterkste die de doorslag kan geven in de besluitvorming. Hoe vaak heb ik wel niet mee gemaakt dat een besluit van een manager terug wordt gedraaid door de directie? Wie heeft het laatste woord en wie heeft de meeste slagkracht?

- Emotie & Stress zijn factoren die veel invloed kunnen hebben op een besluitvormingsproces. Hoe dichter mensen betrokken zijn bij een bepaald besluit of hoe meer een besluit hen zal beïnvloeden op persoonlijk/zakelijk gebied, hoe emotioneler ze kunnen zijn. Ook verlangens kunnen een besluitvorming beïnvloeden. Waarom neem je een hond op in je huishouden terwijl je het al zo druk hebt? Ook stress kan een grote factor zijn, hoe dichter de deadline nadert, hoe vaker en sneller er besluiten kunnen worden genomen die niet zouden worden genomen als er meer tijd zou zijn geweest (cut corners). Emotie & stress zijn factoren die een keus irrationeel kunnen maken. Op tijd op je afspraak raken terwijl je in de file staat kan leiden tot een besluit om over de vluchtstrook te rijden. Hoe gevaarlijk dat ook is. Mensen zijn onder emotie of stress niet meer in staat om helder na te denken.

- Beslissingen op basis van alleen positieve informatie wordt ook wel framing genoemd. Managers nemen beslissingen met uitsluiting van enige negatieve informatie. Always look at the bright side of life ti dom ti dom…….. kan ook betekenen dat de afwegingen die gemaakt worden ongebalanceerd zijn met negatieve gevolgen. De beslissing zou anders zijn geweest als alle informatie meegenomen zou worden in het besluit.

-Soms zijn er managers die blijven vasthouden aan het voorgenomen besluit terwijl intussen de informatie anders is geworden en de beslissing daardoor fout is. Dit wordt ook wel escalatie van verbondenheid genoemd. Toch doorgaan met de oogkleppen op, terug komen op een besluit voordat het te laat is, zou de beste beslissing zijn geweest.

-Intuïtie: vaak onderschat door vele managers. Een besluit nemen op gevoel is niet altijd geaccepteerd, het moet beargumenteerd zijn. Toch denk ik dat veel besluitvorming gebaseerd is op eerdere ervaringen, en dus intuïtief wordt genomen. Net als het voorgevoel hebben dat je links op het kruispunt moet in plaats van rechts en toch het besluit neemt om rechts te gaan en achteraf blijkt dat je beter links had kunnen gaan. Dat voorgevoel komt ergens vandaan…

-Risico inschatting: hoe veel risico accepteer je als je een besluit neemt? Hoe zeker voel jij je over een bepaald risico? Is alle informatie beschikbaar en hecht je veel waarde aan een precieze uitkomst of neem je een besluit waar je mogelijk niet de uitkomst van weet nog waar er voldoende informatie over bestaat. In welke mate ben je risico mijdend? Kies je voor een vast contract of ga je liever freelance aan de slag?

vind je doelgroep schrijverBesluitvorming is niet een rationeel proces, maar vaak een irrationeel proces, de sterkste wint, je voorgevoel zegt, je wordt blij van een bepaalde uitkomst, of je negeert iets wat je eigenlijk niet over het hoofd moet zien….. Een besluit is al gauw irrationeel, want je kan niet alle informatie weten, kennen en in de toekomst kijken en je eigen gevoelens daarbij afsluiten. Rationaliseren van een besluit is handiger om uit te leggen waarom een bepaald besluit is genomen aan de buiten wereld, maar betekent niet dat het ook meteen rationeel is. Hoe vaak besluit ik wel iets waarvan ik denk dat het rationeel is terwijl het puur irrationeel is….denk er maar eens over na…..komt dat ook bij jou voor?

2 thoughts on “De 7 factoren die besluitvorming beïnvloeden

  1. Annemarie Stootman-Berggren

    Leuke blog, Lidewij!
    Een interessant boek dat over besluitvorming gaat is “Thinking, fast and slow” van Daniel Kahneman.

Comments are closed.